خاتم صلّى اللّه عليه و إله و سلّم نازل شده است إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ ، نه قرآن تنزيلى كه در مدت بيست و سه سال نجوما به حسب مناسبات و اوضاع و احوال و رويدادهاى خاص به تدريج در خارج اعنى در ظرف زمان نازل شده است . وَ قُرْآناً فَرَقْناهُ لِتَقْرَأَهُ عَلَى النَّاسِ عَلى مُكْثٍ وَ نَزَّلْناهُ تَنْزِيلًا « 1 » ، قرآن در مقام جمع است و انزالى ، و فرق در مقام نشر است و تنزيلى فافهم . به نكته 573 كتاب ما هزار و يك نكته ، و دو كتاب ديگر ما : « انسان و قرآن » و « فصل الخطاب » در اين امر رجوع شود . بعضى ن را از اسماء سوره دانسته‌اند . و امام صادق عليه السّلام فرمود : نهرى در بهشت است . و علم در تأويل به آب بر مىگردد ، پس ن مرتبه‌اى از مراتب عالم است . و حقيقت محمديه صلّى اللّه عليه و إله و سلّم با جميع مراتب عالم متحد است ، و مراتب عالم مراتب سعه وجود است و سوره ظهور آن مراتب است و حق مساوق وجود است و ن اسم آن سوره است . و ن و قلم و لوح ورق منشور و كتاب مسطور و ديگر مراتب وجود ، از جهتى و لحاظى همه مراتب علم خداونداند . باز سخن در مراتب نزول و ظهور قرآن مجيد پيش مىآيد ، چند آيه از قرآن بياوريم تا از سير در اين آيات چه حقايقى تحصيل گردد . سفر بايد كرد كه در آن فوائد بسيار است : وَ ما مِنْ دَابَّةٍ فِي الْأَرْضِ إِلَّا عَلَى اللَّهِ رِزْقُها وَ يَعْلَمُ مُسْتَقَرَّها وَ مُسْتَوْدَعَها كُلٌّ فِي كِتابٍ مُبِينٍ . « 2 » قالَ عِلْمُها عِنْدَ رَبِّي فِي كِتابٍ لا يَضِلُّ رَبِّي وَ لا يَنْسى . « 3 »

--> ( 1 ) . اسراء / 107 . ( 2 ) . هود / 7 . ( 3 ) . طه / 53 .